Światowy Raport o Szczęściu 2026 - Ranking Państw i Najważniejsze Wnioski
Ranking 147 krajów według subiektywnego zadowolenia z życia. Wynik od 0 do 10, średnia 2023–2025.
| Miejsce | Kraj | Wynik |
|---|
Źródło: World Happiness Report 2026, Gallup World Poll (2023–2025).
Najważniejsze wnioski z edycji 2026
Tegoroczna edycja koncentruje się na związku między mediami społecznościowymi a dobrostanem. Obejmuje 147 krajów, opiera się na danych Gallup World Poll 2023–2025 i jest wynikiem pracy 9 niezależnych zespołów badawczych.
Liczba analizowanych krajów
147
Globalny ranking zadowolenia z życia, skala 0–10, średnia z 3 lat (2023–2025)
Kraje zyskujące / tracące
79 / 41
79 krajów poprawiło swój wynik z lat 2006–2010. 41 odnotowało spadek. Świat ogółem jest szczęśliwszy, ale zmiana rozkłada się nierówno. Wysoki wzrost we wszystkich grupach wiekowych wystąpił w naszym regionie - Europie Centralnej i Wschodniej - natomiast kraje Zachodu tracą w porównaniu z poprzednim pomiarem.
Różnica między pierwszym a ostatnim krajem
6,3 pkt
Między pierwszym miejscem (7,764) a ostatnim (1,446) występuje przepaść ilustrująca druzgocący wpływ konfliktów zbrojnych na subiektywny dobrostan.
Europa Środkowa i Wschodnia
+1 pkt
Większość krajów, które od 2006–2010 zyskały ponad jeden punkt, pochodzi z Europy Środkowej i Wschodniej – odzwierciedla to wyrównywanie się poziomu szczęścia w Europie trwające od ponad dekady.
Kraje z wyraźnym spadkiem
8 krajów
8 krajów straciło ponad jeden punkt. Większość z nich leży w strefach konfliktu zbrojnego lub w ich pobliżu. Znaczący spadek odnotowało też 15 zachodnich krajów uprzemysłowionych.
6 najszczęśliwszych krajów w 2026 r.
Jakie czynniki wyjaśniają różnice w dobrostanie?
Poniższych sześć zmiennych służy do statystycznego wyjaśnienia, dlaczego jedne kraje wypadają lepiej od innych. Nie są one częścią obliczeń samego wyniku danego kraju. Jak ujmują to autorzy raportu: „Zdecydowanie wolimy, aby o miejscach w rankingu decydowały oceny samych respondentów".
PKB na mieszkańca
Skala logarytmiczna, skorygowana o parytet siły nabywczej (Bank Światowy).
Wsparcie społeczne
„Czy masz kogoś, na kim możesz polegać w trudnych chwilach?"
Oczekiwana długość życia w zdrowiu
Dane WHO, ekstrapolowane do 2025 r.
Wolność wyboru
„Czy jesteś zadowolony ze swojej wolności wyboru w życiu?"
Hojność
„Czy w ostatnim miesiącu przekazałeś pieniądze na cele dobroczynne?"
Postrzeganie korupcji
Postrzegana korupcja w administracji państwowej i w biznesie.
„Nasze rankingi szczęścia nie opierają się na żadnej z wartości tych sześciu czynników. Miejsca w rankingu wynikają z oceny własnego życia dokonywanej przez poszczególne osoby — z odpowiedzi na pojedyncze pytanie drabiny Cantrila."
World Happiness Report 2026, Rozdział 2
Temat roku 2026: wpływ mediów społecznościowych na dobrostan
7 niezależnych rodzajów dowodów (Haidt & Rausch, rozdz. 3) łącznie wskazuje, że główne platformy mediów społecznościowych wyrządzają poważne szkody zdrowiu psychicznemu nastolatków.
Wśród dziewcząt zadowolenie z życia spada wraz z każdą dodatkową godziną spędzaną w mediach społecznościowych (PISA, 270 000 15-latków w 47 krajach). Wśród chłopców efekt ten jest najbardziej widoczny w Europie Zachodniej.
Nie wszystkie platformy przynoszą takie same szkody. Narzędzia wspierające bezpośrednią komunikację wiążą się z wyższym dobrostanem. Algorytmicznie dobierane treści i content influencerski powiązane są z niższym dobrostanem.
Poza krajami anglojęzycznymi i Europą Zachodnią zależności między mediami społecznościowymi a dobrostanem są bardziej niejednoznaczne, a w niektórych regionach występuje nawet pozytywny wpływ (Bliski Wschód, Ameryka Łacińska).
Poczucie przynależności w szkole ma 4–6 razy większy wpływ na zadowolenie z życia dziewcząt niż ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych (dane PISA) – co wskazuje, obszar, w którym interwencje mogą przynieść największe efekty.
Nierówności społeczno-ekonomiczne wzmacniają negatywne efekty. Związek między problematycznym użytkowaniem mediów społecznościowych a słabym dobrostanem jest silniejszy wśród nastolatków z rodzin w trudnej sytuacji (43 kraje, rozdz. 7).
„Nagłe pojawienie się mediów społecznościowych dostępnych przez całą dobę, umożliwione przez upowszechnienie smartfonów na początku lat 2010., było istotnym czynnikiem gwałtownego wzrostu zachorowań na choroby psychiczne obserwowanego w wielu krajach."
Haidt & Rausch, Rozdział 3 — World Happiness Report 2026
Metodologia
Ranking szczęścia opiera się na jednym pytaniu oceniającym satysfakcję z życia – tzw. drabinie Cantrila. Dane zbiera Instytut Gallupa (Gallup World Poll) nieprzerwanie od 2005 roku, a analizują je niezależni eksperci.
„Proszę wyobrazić sobie drabinę o szczeblach ponumerowanych od 0 na dole do 10 na górze. Dół drabiny (0) oznacza najgorsze życie, jakiego mógłby się Pan(i) spodziewać, wierzchołek (10) – najlepsze życie, jakiego mógłby się Pan(i) spodziewać. Proszę zakreślić na „drabinie" miejsce, w jakim zgodnie z Pan(i) odczuciem znajduje się obecnie Pana(i) życie.”
Drabina Cantrila — pytanie, na którym opiera się ranking
Skala oceny
0–10
Każdy sam ocenia swoje życie – bez narzucania definicji szczęścia, dobrostanu czy satysfakcji. Dzięki temu pytanie łatwo przetłumaczyć i zrozumieć w wielu językach i kulturach, niezależnie od pochodzenia.
Próba badawcza
100 000+
Co roku w Gallup World Poll bierze udział ponad 100 000 osób w ok. 140 krajach i terytoriach. W każdym kraju badanych jest zwykle ok. 1 000 osób – telefonicznie lub w rozmowie bezpośredniej.
Uśrednienie danych
3 lata
Ranking łączy odpowiedzi z trzech ostatnich lat (edycja 2026 opiera się na danych z 2023–2025). Próba co najmniej 3 000 osób ogranicza błąd losowy i pozwala utrzymać w rankingu kraje bez badania w danym roku.
Więcej o metodologii badania: Gallup World Poll
Jak obliczyć czy darowizny na rzecz organizacji charytatywnych wpływają na dobrostan odbiorców pomocy?
WHR 2025 zawierał przełomowy rozdział: pierwszą systematyczną próbę zmierzenia efektywności organizacji charytatywnych w jednostkach szczęścia. Wynik: przepaść między najskuteczniejszymi organizacjami charytatywnymi a pozostałymi jest ogromna.
Badania
Rozdział zebrał 24 oszacowania efektywności kosztowej badanych organizacji charytatywnych opracowane przez czterech niezależnych ewaluatorów.
Jednostka pomiaru
WELLBY: Well-Being Year
1 WELLBY = wzrost o 1 punkt na skali 0–10 Światowego Raportu Szczęścia dla jednej osoby przez jeden rok. Ta jednostka pozwala porównywać bardzo różne rodzaje działalności charytatywnej korzystając z uniwersalnej miary.
-0.5
Punkty dobrostanu utracone po roku bezrobocia
+0,3
Punkty dobrostanu zyskane dzięki zawarciu małżeństwa
+0,2
Punkty dobrostanu zyskane dzięki podwojeniu dochodów
Jedna z najskuteczniejszych organizacji charytatywnych
StrongMinds
Zdrowie psychiczne — Afryka Subsaharyjska
Organizacja ta zapewnia skalowalne wsparcie psychologiczne w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie potrzeby są ogromne, a opieka niemal niedostępna. Kwota 85zł przekazana tej organizacji może zwiększyć czyjeś szczęście o jeden punkt przez jeden rok – to więcej niż różnica między posiadaniem pracy a bezrobociem.
Wesprzyj StrongMindsWięcej Dobra 💙
Wspieraj najskuteczniejsze organizacje
Na platformie Więcej Dobra możesz przekazać darowiznę na organizacje zweryfikowane przez niezależnych ekspertów – takie, które udowodniły, że naprawdę zmieniają ludzkie życia na lepsze.
Możemy zmienić świat na (nieco) lepszy
Świat może sprawiać wrażenie pełnego problemów, które są poza naszym zasięgiem. Okazuje się jednak, że możemy działać z przekonaniem, że faktycznie robimy różnicę: możemy mierzyć wpływ organizacji charytatywnych na szczęście, a wpływ ten różni się między organizacjami tak dramatycznie, że wybór najlepszych dramatycznie zwielokrotnia nasz pozytywny wpływ na życia innych ludzi.
Nawet gdy rządy wycofują się z pewnych obszarów, my – zbiorowo i ponad granicami – możemy nadal przyczyniać się do poprawy życia najbardziej potrzebujących. Wspieranie wybitnych organizacji samo w sobie przynosi ogromne dobro. Wysyła też sygnał, że wielu z nas czuje odpowiedzialność za to, by przekuć nasze wartości w czyny.
Źródło: World Happiness Report 2025, rozdział o dobrostanie i efektywności organizacji charytatywnych, Michael Plant, Happier Lives Institute.
Media społecznościowe szkodzą nastolatkom na skalę tak dużą, że ich negatywny wpływ jest widoczny w pogorszeniu się dobrostanu całego pokolenia nastolatków
Siedem niezależnych rodzajów dowodów wskazuje na ten sam wniosek
Haidt i Rausch ujmują pytanie badawcze w następujący sposób: czy media społecznościowe są dla nastolatków „prawdopodobnie bezpieczne", czy „prawdopodobnie niebezpieczne"? Ich odpowiedź opiera się na siedmiu niezależnych liniach dowodowych.
Co mówią poszkodowaniOd jednej trzeciej do połowy młodych dorosłych z pokolenia Z żałuje, że niektóre platformy w ogóle powstały.
Co mówią świadkowieWiększość rodziców, nauczycieli, psychologów i psychiatrów jest głęboko zaniepokojenych wpływem mediów społecznościowych na młodych ludzi.
Co ujawniają wewnętrzne dokumenty firmMeta, TikTok i Snapchat wiedziały, że ich platformy wyrządzają szkody młodym użytkownikom - co, podczas procesów sądowych, ujawniły wewnętrznie prowadzone statystyki, wypowiedzi pracowników oraz dokumenty.
Badania przekrojoweNajkatywniejsi użytkownicy (5+ godzin dziennie) konsekwentnie wykazują wyższy poziom depresji i lęku. Efekt widoczny jest zwłaszcza wśród dziewcząt.
Badania podłużneSpadek dobrostanu nastolatków poprzedzał lub następował po upowszechnieniu smartfonów w 40 z 47 krajów (dane PISA).
Eksperymenty z ograniczeniem mediów społecznościowychUczestnicy badań dotyczących tymczasowej abstynencji konsekwentnie zgłaszają poprawę dobrostanu, już po zaledwie jednym miesiącu.
Eksperymenty naturalneKraje lub regiony, w których media społecznościowe pojawiły się później, wykazują podobne opóźnienie w spadku dobrostanu młodych.
WniosekSiedem niezależnych linii dowodowych wskazuje na ten sam wniosek: Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok i X w obecnej formie są niebezpiecznymi produktami, które przy tak powszechnym użytkowaniu szkodzą nastolatkom na ogromną skalę.
Odsetek młodych dorosłych (18–27 lat), którzy chcieliby, aby dana platforma nie istniała — Harris Poll 2024
Wpływ grupy na korzystanie z social mediów Pułapka kolektywnych działań
Badanie prowadzone w 2023 przez zespół Leonarda Bursztyna ilustruje ciekawe zjawisko. Gdy zapytano Amerykańskich studentów, jaką kwotę musieliby otrzymać, żeby dezaktywować TikToka lub Instagram na miesiąc, wskazali odpowiednio 59 i 47 dolarów. Gdy jednak zapytano, jaką kwotę musieliby otrzymać, gdyby wszyscy inni studenci na ich kampusie też dezaktywowali te platformy, odpowiedź spadła poniżej zera – a więc byli gotowi zapłacić za to, by wspólnie zaprzestać korzystania z social mediów.
Bezpośrednie szkody wynikające z korzystania z mediów społecznościowych
Poza ogólnym pogorszeniem dobrostanu autorzy wskazują cztery konkretne, mierzalne szkody.
Uzależnienie i problematyczne użytkowanie
~10%
Odsetek uzależnień i problematycznego użytkowania sięga zwykle ok. 10%. Sam Facebook ustalił, że 12,5% jego użytkowników korzysta kompulsywnie – kosztem snu, pracy, relacji i rodzicielstwa – a nastolatki mają jeszcze mniejszą samokontrolę niż dorośli. Przy założeniu 10% daje to niemal cztery miliony nastolatków w samych USA.
Deprywacja snu
45%
45% amerykańskich nastolatków przyznaje, że media społecznościowe negatywnie wpływają na długość snu (Pew, „Teens, Social Media, and Mental Health" 2025). Biorąc pod uwagę udowodniony wpływ niedoboru snu na choroby psychiczne, sam ten efekt mógłby tłumaczyć istotne zmiany na poziomie całej populacji.
Szantaż na tle seksualnym
120 000+/rok
W 2022 sam Snapchat otrzymywał 10 000 zgłoszeń sekstorcji miesięcznie (120 000 rocznie) – a jak zauważył jego pracownik, to zapewne jedynie „wierzchołek góry lodowej", bo większość przypadków nie jest zgłaszana. Zjawisko występuje też na innych platformach.
Molestowanie seksualne
13% / tydz.
W globalnym badaniu sygnalisty Meta, Arturo Béjara, 13% użytkowników Instagrama w wieku 13–15 lat zgłosiło otrzymanie niechcianych propozycji seksualnych w ciągu ostatnich siedmiu dni. Dla USA oznacza to 5,7 mln nastolatków tygodniowo – jak ujął to Béjar, prawdopodobnie „największa masowa fala molestowania nastolatków, jaka kiedykolwiek miała miejsce".
Potencjalna krytyka rozdziału
Podzielamy troskę i wnioski autorów, ale rzetelność wymaga wskazania także słabszych stron ich wywodu. Poniżej przedstawiamy trzy zastrzeżenia. Nie podważają one zasadniczych konkluzji, wskazują jednak na pewne niuanse w dowodzeniu i wnioskowaniu.
Analiza z tezą, a nie neutralny przegląd
Autorzy wprost przyznają: „Przedstawiamy akt oskarżenia". Zachęcają, by stosować standard dowodzenia stosowany w sądownictwie, a nie surowszy standard zwykle wymagany do wykazania związku przyczynowego w nauce. Przyznają też, że jeszcze przed napisaniem tego rozdziału wydali książkę o tej samej tezie. Ta transparentność jest cenna, ale oznacza, że rozdział jest bliższy rzecznictwu niż bezstronnemu przeglądowi.
Mieszanie dwóch odrębnych pytań
Rozdział odpowiada na dwa różne pytania: czy intensywne korzystanie z mediów społecznościowych szkodzi poszczególnym nastolatkom oraz czy media społecznościowe wywołały historyczny spadek dobrostanu młodych na poziomie całej populacji. Dowody na poziomie jednostki są silniejsze — zwłaszcza dla dziewcząt w krajach Zachodu. Odpowiedzenie na pytanie o trendy historyczne jest znacznie trudniejsze, co autorzy sami przyznają, po czym i tak przedstawiają właściwie jednoznaczną odpowiedź. Przenoszenie siły efektu na poziomie jednostki na trendy populacyjne opiera się na założeniach, które nie zostały dostatecznie przez autorów zweryfikowane i przedstawione.
Dowody wspierają wnioski autorów, ale nie są rozstrzygające.
Haidt i Rausch omawiają metaanalizy eksperymentów związanych z odstawieniem mediów społecznościowych. Dowody z nich są niespójne; autorzy interpretują je tak, że przy właściwych wskaźnikach (depresja i lęk) i właściwej skali czasowej (odstawienie na 2+ tygodnie) widać spójne, duże efekty. Nie zgadzamy się z tą interpretacją z jednego prostego powodu: uważamy, że wszystkie wskaźniki dobrostanu psychicznego są porównywalnie istotne (nie powinniśmy więc arbitralnie wybierać pewnych a odrzucać innych). Mimo to, nawet uwzględniając część wyników, które autorzy odrzucają (np. Lemahieu i in. 2024), należy zauważyć, żę dowody eksperymentalne wciąż wydają się przechylać ku wnioskowi, że mniej czasu w mediach społecznościowych jest korzystne - ale dowody te nie są według nas (jeszcze) rozstrzygające.
Autorzy sami zachęcają do poznania drugiej strony
Trzeba oddać Haidtowi i Rauschowi, że wprost zalecają czytanie ich krytyków. Dwa kluczowe odniesienia, które przywołują, to przegląd Candice Odgers w „Nature" oraz przegląd literatury autorstwa Amy Orben.
Przekuwanie dowodów naukowych w rekomendacje konkretnych polityk wymaga dużego rygoru
Rozdział czwarty koncentruje się na problemach w przekuwaniu dowodów naukowych w rekomendacje konkretnych polityk. Słowo polityka (ang. policy) używane jest tu w znaczeniu bliższym "prawodawstwu" niż walce o władzę - jak to zgrabnie ujął w swoim podcaście Marcin Giełzak, poltyka w znaczeniu "co, jak" a nie "kto kogo".
Autorzy analizują trzy raporty, które podsumowują dowody naukowe dotyczące wpływu mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne nastolatków i które na tej podstawie formułują rekomendacje dla decydentów. Pokazują, że raporty te niemal nie pokrywają się w doborze źródeł (jedynie 1% cytowań pojawia się jednocześnie we wszystkich trzech dokumentach) mimo że przywoływane badania mają zbliżoną metodologię. Ponadto raporty różnią się tym w jaki sposób ich autorzy dokonują syntezy dowodów naukowych, jakie uproszczenia stosują i jak komunikują płynące z badań wnioski. Dotyczy to m.in. precyzji cytowań, pełni przedstawianego kontekstu, uwzględniania ograniczeń przywoływanych badań oraz deklarowanego poziomu pewności co do wniosków.
617
unikalnych źródeł akademickich przeanalizowanych w 3 głównych raportach poświęconych mediom społecznościowym i zdrowiu psychicznemu nastolatków
< 1 %
pokrywania się między źródłami cytowanymi w trzech raportach — tylko 4 publikacje pojawiają się jednocześnie we wszystkich trzech dokumentach
17 %
cytowanych badań stosuje metodologię, która mogłaby wiarygodnie ustalić związki przyczynowo-skutkowe. Zdecydowana większość, czyli pozostałe 83%, to badania korelacyjne.
Trzy raporty instytucjonalne, te same dowody, przeciwstawne wnioski
Wszystkie 3 raporty, opublikowane między 2023 a 2024 r., przejrzały tę samą literaturę naukową – i doszły do zupełnie różnych rekomendacji.
APA (American Psychological Association)
6 stron
Wniosek: Media społecznościowe nie są z natury korzystne ani szkodliwe dla młodych ludzi.
Rekomenduje standardowe praktyki branżowe oraz nadzór rodzicielski. Nieliczne ograniczenia uznane. 20% cytowań to autocytowania.
NASEM (National Academies of Sciences)
287 stron
Wniosek: Literatura nie uzasadnia wniosku, że media społecznościowe powodują zmiany w zdrowiu psychicznym na poziomie populacji.
Przestrzega przed ogólnymi ograniczeniami. Uznaje ograniczenia metodologiczne. Najbardziej rygorystyczny z trzech analizowanych raportów.
OSG (US Surgeon General's Office)
25 stron
Wniosek: Dowody są niewystarczające, by stwierdzić, że platformy są bezpieczne dla młodych ludzi.
Opowiada się za ograniczeniami dostępu opartymi na wieku i wzmocnionymi zabezpieczeniami. Bardziej alarmistyczny ton, mniej niuansów.
Główny wniosek rozdziału
Rozbieżności te nie wynikają z samych dowodów – lecz ze sposobu, w jaki zostały zsyntetyzowane i zakomunikowane
Co jest podobne
Trzy raporty cytują statystycznie porównywalne rodzaje badań, o podobnych cechach metodologicznych i tematycznych. Brak istotnych różnic w metodach wybranych badań.
Co się różni
Dokładność cytowań, uznanie ograniczeń, traktowanie sprzecznych dowodów i siła wniosków. Niektóre raporty zamieniają korelacje w przyczynowość; inne nie.
6 praktyk odróżniających dobrą syntezę dowodów naukowych
Lloyd-Hurwitz i Przybylski wskazują sześć wyznaczników rygoryzmu w przekładaniu dowodów na rekomendacje polityczne.
Dokładność cytowań
Każde twierdzenie musi dokładnie odpowiadać cytowanemu badaniu, bez nadinterpretacji.
Właściwa kontekstualizacja
Określić badaną populację, kontekst krajowy i warunki, w jakich uzyskano wyniki.
Uznanie ograniczeń
Wyraźnie wskazanie ograniczeń metodologicznych wpływających na interpretację wyników.
Konfrontacja z dowodami przeczącymi
Przedstawienie mieszanych wyników rzetelnie, zamiast budowania pozornego konsensusu przez selektywne cytowanie.
Język skalibrowany do rzeczywistej pewności
Unikanie definitywnych twierdzeń w kwestiach wciąż spornych. Stosowanie odpowiednio stonowanego ("probabilistycznego") języka.
Przejrzystość procesu
Udokumentowanie, jak dowody zostały zidentyfikowane, wybrane i ocenione, oraz ujawnienie konflikty interesów.
„Wybór wysokiej jakości dowodów to tylko część wyzwania. «Dobre dowody» muszą iść w parze z «dobrym zarządzaniem dowodami»."
Lloyd-Hurwitz i Przybylski, Rozdział 4, World Happiness Report 2026 — za Parkhurst (2016)
Zadowolenie z życia nastolatków a korzystanie z mediów społecznościowych: różnice płciowe w międzynarodowym zbiorze danych
270,000
uczniów w wieku 15–16 lat z 47 krajów zbadanych w ramach OECD PISA 2022
47
krajów i terytoriów objętych badaniem, z reprezentatywnymi próbami krajowymi w 6 głównych regionach świata
78%
nastolatków na całym świecie jest aktywnymi użytkownikami mediów społecznościowych (międzynarodowe badanie HBSC)
Dziewczęta — cały świat
Zadowolenie z życia spada wraz z każdą dodatkową godziną w mediach społecznościowych
Użytkowniczki korzystające sporadycznie (mniej niż 1 godz. dziennie) zgłaszają najwyższe zadowolenie z życia. Spada ono, gdy użytkowanie przekracza godzinę dziennie. Ten wzorzec utrzymuje się w 5 z 6 regionów – jedynym wyjątkiem jest Bliski Wschód.
Chłopcy — wyniki mieszane
Negatywny efekt skupia się w Europie Zachodniej i krajach anglojęzycznych
W przypadku chłopców użytkownicy sporadyczni również zgłaszają najwyższe zadowolenie z życia – ale tylko w Europie Zachodniej i krajach anglojęzycznych. W Azji, Ameryce Łacińskiej i na Bliskim Wschodzie zależność nie jest statystycznie istotna.
Zadowolenie z życia dziewcząt według intensywności korzystania z mediów społecznościowych i regionu (0–10)
PISA 2022. Szczyt zadowolenia konsekwentnie odpowiada sporadycznym użytkowniczkom (<1 godz./dzień); najniższa wartość – intensywnym użytkowniczkom (7+ godz./dzień).
| Region | Brak | <1 godz. | 1–2 godz. | 3–4 godz. | 5–6 godz. | 7+ godz. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cały świat | ||||||
| Europa Zachodnia | ||||||
| Kraje anglojęzyczne | ||||||
| Europa Środkowa i Wschodnia | ||||||
| Ameryka Łacińska | ||||||
| Azja |
Względne ryzyko niskiego zadowolenia z życia — intensywni vs. sporadyczni użytkownicy
+63%
Dziewczęta w Europie Zachodniej — intensywne użytkowniczki są o 63% bardziej narażone na niskie zadowolenie z życia niż sporadyczne użytkowniczki
+49%
Dziewczęta na całym świecie — intensywne użytkowniczki (7+ godz.) są o 49% bardziej narażone na niskie zadowolenie z życia
+84%
Chłopcy w Europie Zachodniej — intensywni użytkownicy są o 84% bardziej narażeni na niskie zadowolenie z życia niż sporadyczni użytkownicy
„Wśród dziewcząt na całym świecie, osoby, które nie korzystają lub sporadycznie korzystają z mediów społecznościowych były bardziej zadowolone ze swojego życia niż intensywne użytkowniczki."
Twenge, Diomino i Rio — Rozdział 5, World Happiness Report 2026
Media społecznościowe, marnowanie czasu i pułapki produktowe
Rozdział opiera się na trzech badaniach, które wskazują na negatywny wpływ mediów społecznościowych na dobrostan ich użytkowników. Każde z badań pokazuje to inaczej.
Po pierwsze, ludzie są gotowi zapłacić za dostęp do platform znacznie mniej, niż żądaliby za rezygnację z nich.
Drugie badanie pokazuje, że osoby, które zrezygnowały z Facebooka na miesiąc, były szczęśliwsze, mniej zalęknione i mniej przygnębione. A jednak po tym udanym miesiącu wciąż żądały pieniędzy za zrezygnowanie z niego na kolejny miesiąc.
Trzecie badanie pokazuje, że wielu studentów żądałoby pieniędzy za indywidualne opuszczenie Instagrama lub TikToka – ale jednocześnie byłoby gotowych zapłacić, gdyby wszyscy inni na ich kampusie przestali korzystać z tych aplikacji.
Główną konkluzją jest to, że wielu użytkowników jest na tych platformach głównie dlatego, że są tam wszyscy inni.
Paradoks wartości
Użytkownicy są gotowi zapłacić znacznie mniej za korzystanie z mediów społecznościowych, niż żądaliby za ich porzucenie. Wielu prywatnie uważa, że marnuje czas.
Miesiąc bez Facebooka
Osoby, które dezaktywowały Facebooka na miesiąc, były szczęśliwsze, mniej zalęknione, mniej przygnębione – a mimo to po tak udanym miesiącu wciąż żądały pieniędzy za rezygnację z niego na kolejny miesiąc.
Pułapka zbiorowa
Wielu studentów żądałoby pieniędzy za indywidualne opuszczenie Instagrama lub TikToka – ale byłoby gotowych zapłacić, żeby platforma zniknęła z ich kampusu.
Ile zapłaciłbyś vs ile byś żądał — według platformy
Sunstein (2018), reprezentatywna próba USA (n = 828). WTP = gotowość do zapłaty za korzystanie. WTA = gotowość do przyjęcia wynagrodzenia za rezygnację. Mediana stosunku zazwyczaj 1:20.
| Platforma | Mediana WTP $/miesiąc | Mediana WTA $/miesiąc | Stosunek WTA/WTP |
|---|---|---|---|
| $5 | $99 | ×20 | |
| $5 | $100 | ×20 | |
| TikTok / Snapchat | $5 | $100 | ×20 |
| $10 | $100 | ×10 | |
| $10 | $99 | ×10 | |
| YouTube | $5 | $88 | ×18 |
Allcott i in. (2020) — 2743 losowo wybranych użytkowników Facebooka
Miesiąc bez Facebooka sprawia, że ludzie obiektywnie czują się lepiej — we wszystkich mierzonych wymiarach
SzczęśliwsiZadowolenie z życia wzrosło
Mniej zalęknieniLęk zmalał
Mniej przygnębieniDepresja zmalała
Mniej samotniPoczucie samotności zmalało
Paradoks: po tym udanym miesiącu uczestnicy wciąż żądali mediany 86 dolarów za przeżycie kolejnego miesiąca bez Facebooka – niewiele mniej niż 100 dolarów żądanych przed eksperymentem. Dlaczego płacić, żeby cierpieć? Najbardziej prawdopodobna odpowiedź to strach przed utratą kontaktów społecznych, gdy jest się jedyną osobą, która zrezygnowała z mediów społecznościowych.
Koncepcja „pułapki produktowej" Kluczowe pojęcie
Bursztyn i jego zespół wprowadzają pojęcie „pułapki produktowej": produktu, który ludzie konsumują dlatego, że konsumują go inni, i za którego zniesienie byliby gotowi zapłacić, gdyby wszyscy zrezygnowali jednocześnie. Nie mówimy tu o uzależnieniu: nawet bez niego opisana pułapka istnieje, dopóki wartość produktu zależy od tego, czy reszta społeczności go używa.
Dobrze to ilustruje analogia z imprezą: poszedłbyś na przyjęcie, na które nie masz ochoty, bo będą tam twoi znajomi – ale wolałbyś, żeby ta impreza w ogóle nie miała miejsca. Gdyby użytkownicy mogli skoordynować swoje decyzje i razem opuścić Instagram czy TikToka, wielu z nich wyszłoby na tym lepiej. Barierą nie jest indywidualna siła woli, lecz brak mechanizmu koordynacji działań.
amerykańskich studentów wolałoby świat bez Instagrama
57% mówi to samo o TikToku. Wśród aktywnych użytkowników mniej więcej jedna trzecia użytkowników TikToka i ponad połowa użytkowników Instagrama podziela tę preferencję. Liczba ta staje się ujemna, gdy użytkownicy są pytani, ile zapłaciliby za opuszczenie platformy, gdyby wszyscy ich rówieśnicy też odeszli: byliby gotowi zapłacić za wyjście. (Bursztyn i in., 2023)
„Wielu użytkowników pozostaje na platformie z jednego powodu: inni ludzie są na tej platformie. Z tego powodu są w zasadzie uwięzieni. Mimo, że chcieliby znaleźć wyjście."
Cass R. Sunstein — Rozdział 6, World Happiness Report 2026
Problematyczne użytkowanie mediów społecznościowych a dobrostan nastolatków: rola statusu społeczno-ekonomicznego rodziny w 43 krajach
43
przeanalizowanych krajów z 6 regionów, z wykorzystaniem badań HBSC 2018 i 2022 (Health Behaviour in School-aged Children). Łączna próba: 331 240 nastolatków.
100%
spośród wszystkich 43 krajów wykazuje istotny związek między problematycznym użytkowaniem mediów społecznościowych (PSMU) a niższym dobrostanem. Bez wyjątku.
2018–2022
Zależność wzmocniła się w tym okresie w niemal wszystkich regionach, we wszystkich grupach społeczno-ekonomicznych, prawdopodobnie wzmocniona przez Covid-19.
Główny wniosek rozdziału
Nastolatki z rodzin w trudnej sytuacji płacą wyższą cenę za ten sam poziom problematycznego użytkowania
Problemy psychologiczne
Negatywny efekt jest nieco silniejszy wśród nastolatków z niższym SES (statusem socjo-ekonomicznym). Różnica jest niewielka, lecz konsekwentnie wykazywana. Najbardziej wyraźna w krajach anglosaskich.
Ocena życia (drabina Cantrila)
Luki społeczno-ekonomiczne są większe i bardziej konsekwentne w przypadku oceny życia. Nastolatkowie z wyższym SES (statusem socjo-ekonomicznym) są częściowo chronieni, prawdopodobnie dzięki lepszym strategiom rodzicielskim w środowisku cyfrowym i większym zasobom rodzinnym.
Siła związku między problematycznym użytkowaniem mediów społecznościowych a niższym dobrostanem według regionu
Niższy Status Ekonomiczno-Społeczny
Bardziej narażeni, mniej chronieni
Problematyczne użytkowanie silniej wiąże się z niższym zadowoleniem z życia. Rodziny mają mniej zasobów, by buforować negatywne efekty: mniej wsparcia rodzicielskiego, mniej umiejętności cyfrowych, gorszy dostęp do wsparcia psychologicznego.
Wyższy Status Ekonomiczno-Społeczny
Częściowo chronieni
Efekt jest nadal negatywny, ale osłabiony. Rodziny z wyższym SES wydają się lepiej zdolne do mobilizowania strategii rodzicielskich w środowisku cyfrowym i alternatywnych zasobów, by zniwelować wpływ Problematycznego Użytkowania Mediów Społecznościowych na ocenę życia.
Sytuacja pogorszyła się między 2018 a 2022 rokiem we wszystkich grupach społeczno-ekonomicznych
Problemy psychologiczne (korelacja)
Ocena życia (korelacja)
Luka między grupami o niższym i wyższym SES nie poszerzyła się w tym okresie: pogorszenie dotknęło wszystkie grupy w równym stopniu. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest wpływ Covid-19, który nasilił uzależnienie od technologii cyfrowych wśród wszystkich nastolatków za sprawą nauczania zdalnego i ograniczonego kontaktu bezpośredniego.
Młodsi nastolatkowie są najbardziej narażeni
W niemal wszystkich regionach związek między PSMU a niższym dobrostanem jest najsilniejszy wśród 11–12-latków i stopniowo słabnie wśród 13–14-latków i 15–16-latków. W regionach anglosaskich i nordyckich 11–12-latkowie doświadczają dodatkowego obniżenia oceny życia o ok. 0,06 punktu w porównaniu ze starszymi nastolatkami. Wczesna adolescencja to szczególnie wrażliwe okno rozwojowe w kontekście kompulsywnych zachowań cyfrowych.
„Nastolatkowie z niższym SES ponoszą największe koszty kompulsywnych lub uzależniających zachowań cyfrowych, podczas gdy ich bardziej uprzywilejowani rówieśnicy są względnie bardziej chronieni przed tymi szkodami."
Gracia i in., Rozdział 7, World Happiness Report 2026
Internet, zaufanie i więzi społeczne: jak korzystanie z sieci wpływa na dobrostan
200 000
respondentów z Europy — European Social Survey (ESS), 30 krajów, 2016–2024
4
porównane pokolenia — pokolenie Z, millenialsi, pokolenie X, baby boomers.
7
analizowanych zmiennych — zaufanie do instytucji, zaufanie międzyludzkie, poczucie bezpieczeństwa, aktywność społeczna, częstotliwość spotkań, przywiązanie do kraju, przywiązanie do Europy
Główny wniosek — przyczynowy wpływ korzystania z internetu na dobrostan
Internet obniża dobrostan młodych, ale lekko sprzyja osobom starszym.
Pokolenie Z
-0,43
Silnie negatywny efekt. Największa ekspozycja i najwyższa podatność.
Millenialsi
-0,25
Umiarkowanie negatywny efekt, słabszy niż w pokoleniu Z.
Pokolenie X
~0
Efekt bliski zeru. Internet ani nie pogarsza, ani nie poprawia dobrostanu.
Baby boomers
+0,24
Lekko pozytywny. Internet zmniejsza izolację i ułatwia kontakty rodzinne.
Fundamenty społeczne dobrostanu słabną — zwłaszcza wśród młodych Europejczyków
Zaufanie do instytucji spada
Zaufanie do parlamentu, sądownictwa i polityków spadło we wszystkich pokoleniach od 2016 r. Najostrzejszy spadek dotyczy pokolenia Z, szczególnie kobiet z pokolenia Z w Europie Zachodniej.
Zaufanie międzyludzkie: powszechny spadek
Żadna grupa demograficzna nie odnotowuje wzrostu zaufania do innych. Najsilniejszy spadek dotyka kobiety z pokolenia Z — zarówno w Europie Zachodniej, jak i Środkowej.
Najsilniejszy predyktor spadku dobrostanu: postrzeganie własnej aktywności społecznej
Poczucie bycia „tak samo aktywnym społecznie jak rówieśnicy” osłabło wszędzie i stanowi jeden z najsilniejszych czynników prognostycznych spadku dobrostanu. Środowiska cyfrowe potęgują zjawisko porównywania się do innych.
Rzadsze spotkania na żywo w Europie Zachodniej
Europa Zachodnia odnotowała najostrzejszy spadek liczby spotkań twarzą w twarz, zwłaszcza wśród pokolenia Z i millenialsów. W Europie Środkowo-Wschodniej zmiany są łagodniejsze.
Jedna dekada, dwie przeciwne trajektorie
Pokolenie Z i millenialsi — co się pogarsza
- Zaufanie międzyludzkie i instytucjonalne
- Częstotliwość spotkań towarzyskich
- Poczucie względnej aktywności społecznej
- Przywiązanie do kraju (kobiety z pokolenia Z, Europa Zachodnia)
- Poczucie bezpieczeństwa po zmroku (Europa Zachodnia)
Pokolenie X i baby boomers — co się utrzymuje lub poprawia
- Przywiązanie do kraju (rośnie, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej)
- Poczucie bezpieczeństwa (rośnie w Europie Środkowej)
- Zaufanie do instytucji (mniejszy spadek)
- Umiarkowane korzystanie z internetu, mniejsze wypieranie więzi offline
- Dobrostan lekko poprawiony przez korzystanie z internetu
Kluczowy wniosek rozdziału
Wpływ internetu zależy od tego, co robią inni wokół ciebie — nie tylko od tego, co robisz sam
Ozkok i współautorzy pokazują, że wpływ korzystania z internetu na dobrostan dramatycznie zależy od poziomu nasycenia mediami społecznościowymi w grupie rówieśniczej (ten sam kraj, ta sama płeć, ten sam przedział wieku). Gdy z mediów społecznościowych korzysta mniej niż 50% rówieśników, dodatkowa godzina online poprawia dobrostan. Gdy korzysta ponad 90% rówieśników, efekt staje się silnie negatywny. Wśród 16–24-latków w Europie ten poziom przekracza 90% niemal w każdym kraju.
Ryc. 8.17, WHR 2026. Współczynnik IV wpływu korzystania z internetu na dobrostan (HapSat), wg przedziału nasycenia mediami społecznościowymi w grupie rówieśniczej (ujęcie schematyczne).
„Środowisko cyfrowe ma charakter ekologiczny: na jednostki wpływają nie tylko ich własne nawyki online, ale również nawyki online ich rówieśników."
Ozkok, Rosborough i Malloy — Rozdział 8, World Happiness Report 2026
Korzystanie z mediów społecznościowych a dobrostan na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej
20–40%
dorosłych w regionie MENA deklaruje spędzanie ponad 5 godzin dziennie w mediach społecznościowych. W Libanie odsetek ten sięga 45%. To jedne z najwyższych wskaźników intensywnego użytkowania na świecie.
63%
użytkowników mediów społecznościowych w regionie MENA wchodzi w interakcje z influencerami (Arab Barometer 2023–2024). Najpopularniejsze tematy: sport, uroda, sztuka, jedzenie i polityka.
35–70%
w zależności od kraju, odsetek korzystających z mediów społecznościowych jako głównego źródła informacji. W Libanie i Palestynie media społecznościowe wyprzedziły już telewizję.
Paradoks MENA
Wśród najwyższych wskaźników intensywnego użytkowania na świecie — bez załamania dobrostanu młodych
W przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych, Kanady i Europy Zachodniej, dobrostan młodych w regionie MENA nie odnotował wyraźnego spadku mimo bardzo wysokiego korzystania z mediów społecznościowych. Częściowo tłumaczą to czynniki kulturowe: silne więzi rodzinne, normy społeczne i religia jako czynniki ochronne. Intensywne użytkowanie jest jednak konsekwentnie powiązane z wyższym stresem, częstszymi objawami depresji i większym prawdopodobieństwem poczucia, że ma się życie gorsze niż rodzice.
Objawy depresji
Umiarkowani użytkownicy: 28,1%
Intensywni użytkownicy: 34,5%
+7,5 pkt
Po kontroli demograficzno-społecznej. Ponad dwukrotnie większa różnica niż między zatrudnionymi a bezrobotnymi.
Częsty stres
Umiarkowani użytkownicy: 33,8%
Intensywni użytkownicy: 39,1%
+6,6 pkt
Porównywalne z różnicą między zatrudnionymi a bezrobotnymi respondentami w regionie.
Poczucie życia gorzej niż rodzice
Umiarkowani użytkownicy: 31,6%
Intensywni użytkownicy: 36,1%
+4,5 pkt
(+2,2 pkt po kontroli demograficzno-społecznej.) Wzmocnione wśród intensywnych użytkowników obserwujących influencerów (+6 kontrolowanych pkt dodatkowo).
Kim są intensywni użytkownicy w regionie MENA?
38%
pokolenia Z spędza ponad 5 godz./dzień w mediach społecznościowych
80%
mężczyzn korzysta z mediów społecznościowych, a kobiet - 73%
92%
osób samotnych korzysta z mediów społecznościowych, a respondentów w związkach małżeńskich - 73%
60%
korzysta z Facebooka (najpopularniejsza platforma), drugą najpopularniejszą platformą jest WhatsApp (51%)
33%
niemuzułmanów to intensywni użytkownicy,a najbardziej praktykujący stanowią jedynie 13%
45%
intensywnych użytkowników w Libanie w 2023–2024 r. (wobec 22% w 2018–2019)
Nie wszystkie platformy mają taki sam wpływ na dobrostan
Powiązane z utrzymywaniem więzi rodzinnych i zaangażowaniem intelektualnym. Postrzegane przez użytkowników pozytywnie.
Efekt przeważnie pozytywnyWizualne, pasywne platformy powiązane z niezadowoleniem z własnego ciała, niższą samooceną i konfliktami rodzinnymi. TikTok jest postrzegany jako najbardziej szkodliwy.
Efekt negatywnyWyniki mieszane: aktywne użytkowanie powiązane z wyższym kapitałem społecznym; pasywne lub nadmierne – z depresją, lękiem i rozproszeniem uwagi w nauce.
Efekt mieszanyKlasyfikowany jako pasywna konsumpcja rozrywki. Intensywne użytkowanie wiąże się z negatywnymi porównaniami społecznymi, szczególnie przez treści lifestyle i fitness.
Efekt negatywny (intensywne użytkowanie)Istotnie powiązane z wyższym stresem, częstszymi objawami depresji i większym prawdopodobieństwem poczucia, że ma się życie gorsze niż rodzice.
Efekt negatywnyCo wyróżnia region MENA
Podobna dynamika jak w krajach zachodnich — lecz występują tu specyficzne kulturowo czynniki regionalne
Ochronna rola religii
Bardziej religijne osoby zgłaszają mniej stresu, mniejsze nasilenie objawów depresji i bardziej umiarkowane korzystanie z mediów społecznościowych. Religijność jest solidnym predyktorem dobrostanu we wszystkich modelach.
Normy płciowe i widoczność online
Kobiety korzystają z mediów społecznościowych rzadziej, ale częściej wykorzystują je do prywatnej komunikacji. Kulturowe normy dotyczące widoczności online, strach przed dezaprobatą społeczną i ryzyko nękania ograniczają ich publiczną aktywność.
Efekt influencerów
Samo obserwowanie influencerów nie jest problematyczne. Problematyczne jest połączenie intensywnego użytkowania i interakcji z treściami promowanymi (np. wypróbowywanie polecanych produktów) - taki rodzaj aktywności zwiększa o 8 punktów procentowych prawdopodobieństwo poczucia życia gorzej niż rodzice.
Międzypokoleniowy efekt „tunelu"
Młodzi ludzie w regionie MENA są lepiej wykształceni i bardziej skomunikowani niż ich rodzice, ale mają mniejsze możliwości poprawy statusu ekonomicznego. Ekspozycja na wyidealizowane historie sukcesu w mediach społecznościowych nasila frustrację, gdy obiecywana mobilność społeczna jest nieosiągalna.
„Media społecznościowe ani jednolicie nie szkodzą, ani nie przynoszą korzyści dla dobrostanu. Wyniki zależą raczej od intensywności i sposobu użytkowania, a także od środowisk społecznych, w których toczy się życie cyfrowe."
Burger, Greyling, Rossouw, Sarracino i Wu — Rozdział 9, World Happiness Report 2026
Co możesz zrobić z własnym korzystaniem z technologii cyfrowych
-
Wybieraj komunikację ponad pasywną konsumpcję
Raport rozróżnia dwa typy aktywności online: te, które wspierają komunikację, naukę i tworzenie, powiązane są z wyższym dobrostanem. Pasywne przewijanie obrazów, filmów influencerów i algorytmicznych feedów powiązane jest z niższym dobrostanem.
-
Dbaj o kontakty bezpośrednie
Poczucie przynależności w szkole ma 4–6 razy większy wpływ na dobrostan nastolatków niż ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych. Kontaktów bezpośrednich nie da się zastąpić interakcjami w świecie wirtualnym.
-
Poniżej godziny dziennie na social mediachwydaje się być bezpieczną granicą
Dane PISA dotyczące 270 000 nastolatków pokazują, że zadowolenie z życia osiąga szczyt wśród lekkich użytkowników (poniżej 1 godziny dziennie) i stopniowo spada powyżej tego progu. Dotyczy to dziewcząt w pięciu na sześć regionów świata.
-
Uważaj na platformy zaprojektowane, by przykuwać i utrzymywać uwagę możliwie długo
Platformy oparte na algorytmach z contentem influencerów (TikTok, Instagram) są konsekwentnie silniej powiązane z niskim dobrostanem niż narzędzia do bezpośredniej komunikacji (WhatsApp, komunikatory). Sam sposób w jaki te produkty są zaprojektowane tworzy pułapki zbiorowe, z których trudno wydostać się indywidualnie.
Jeśli chcesz przyczynić się do szczęścia innych
Ten raport mierzy szczęście w 147 krajach na skali 0–10. Przepaść między Finlandią (7,76) a Afganistanem (1,45) nie jest abstrakcyjną liczbą: reprezentuje miliony ludzi narażonych na niedożywienie, choroby, którym można zapobiec, zatrucie ołowiem czy brak opieki psychiatrycznej. To udokumentowane, mierzalne problemy – i takie, z którymi możemy coś zrobić.
Raport World Happiness Report z 2025 roku dostarczył pierwszego systematycznego narzędzia porównawczego: WELLBY. Pokazał on też, że najlepsze organizacje są 150 do 3500 razy skuteczniejsze niż przeciętne organizacje charytatywne. Wybór fundacji, którą wspierasz w oparciu o dowody naukowe oznacza więc ogromne zwielokrotnienie Twojego pozytywnego wpływu na świat.
Więcej Dobra identyfikuje i rekomenduje najskuteczniejsze organizacje poprawiające dobrostan na całym świecie — w obszarze zdrowia psychicznego, dostarczania szczepień i zapobiegania malarii.
Pozytywne wpływanie na świat jest możliwe
Więcej Dobra wskazuje organizacje, które robią największą różnicę, pomagając Ci osiągnąć możliwie duży impakt płynący z Twoich darowizn.